Van Moe naar Moeiteloos
Verhoog je lichamelijke energie!
Ken je dat gevoel? Je hebt goed geslapen, je dag is nog maar net begonnen en toch voelt je lijf zwaar en is vermoeidheid aanwezig. Je bent niet vooruit te branden in de sportschool. Of je bent niet echt ziek, maar ook niet écht fit. Kortom, er heerst vermoeidheid, een fenomeen wat ons allemaal bekend is. Soms weten we waar het vandaan komt, denkende aan een drukke periode, overmatig werken of onvoldoende nachtrust. Door middel van rust herstellen we en kunnen we er weer tegenaan. Het wordt vervelend wanneer je vermoeid bent en je onvoldoende herstelt. De energie is al langere tijd ver te zoeken en je kunt ‘m ook niet meer zo snel terugvinden. Dan is het tijd om naar de fysiologie van je lichaam te kijken. Want langdurige vermoeidheid is een teken van disbalans in je lichaam.
Wat is lichamelijke energie eigenlijk?
Lichamelijke energie is de fysieke kracht die je lichaam beschikbaar heeft om in balans te blijven, te heten homeostase.
Homeostase is het vermogen van het lichaam om de gezondheid te bewaken door constant het inwendige of interne milieu te herstellen en in evenwicht te houden, ook wanneer de omstandigheden veranderen.
Om homeostase te handhaven zijn twee zaken cruciaal:
- Er moet voldoende energie aanwezig zijn.
- De energieverdeling naar alle systemen moet in balans zijn.
Laat ik dit even uitleggen zodat je beter begrijpt hoe het lichaam werkt. Kennis helpt je om te snappen wat er aan de hand is waardoor je inzicht krijgt in welke stappen je kunt zetten om weer meer energie te krijgen.
Er moet voldoende energie aanwezig zijn
Om ons lichaam van energie te voorzien hebben we een energievoorraad, energiecentrales (mitochondriën) en zuurstof nodig.
Zuurstof krijgen we binnen via onze longen. Dit is onder andere afhankelijk van goed functionerende longen, een juiste ademhaling en een goede bloedsomloop met voldoende aanwezigheid van rode bloedcellen.
Energievoorraad halen we uit voeding. Dit is de fysieke brandstof. (We hebben ook nog andere manieren om ons lichaam van energie te voorzien, denk aan plezier, positieve emoties en zingeving. Maar laten we ons nu enkel richten of de fysieke energiebronnen).
Mitochondriën zijn onze energiecentrales in onze cellen. Dit is de plek waar we energie kunnen genereren. Deze energie gebruiken we om ons hele systeem te kunnen laten functioneren.
De energieverdeling naar alle systemen moet in balans zijn
We hebben 1 grote pot met energie ter beschikking. Alle energie die hierin aanwezig is moet zorgvuldig worden verdeeld over alle cellen, organen en systemen in ons lichaam. Iets te veel energie aan het ene systeem gaat ten koste van de energie voor een ander systeem. Wanneer je bijvoorbeeld stress hebt, dan krijgt de energietoevoer naar ons stress–systeem de voorrang. Dit betekent dat er minder energie voorhanden is om bijvoorbeeld onze hormonen en spijsvertering te reguleren. Dit zorgt voor een disbalans in onze energieverdeling. Daarom dat je door stress hormonale disbalansen of darmproblemen kunt krijgen. Ons lichaam beslist dus waar de energie naartoe gaat, afhankelijk van de situatie. Kortdurend is een onevenwichtige energieverdeling geen probleem, maar op de lange termijn kan het voor veel klachten zorgen.
Waarom voelen we ons zo vaak moe of zijn we zelfs opgebrand?
Je begrijpt nu dat vermoeidheid een gevolg is van een te lage energievoorraad, een onjuiste energieverdeling of er kan spraken zijn van beide.
Een te lage energievoorraad kan het gevolg zijn:
- Onvolwaardige, bewerkte voeding: dit bevat wellicht calorieën, maar slechte voeding voorziet het lichaam niet van de juiste, bruikbare energie. Dus je eet wel, maar de energievoorraad voor je systemen blijft te laag. Je lichaam kan ongezonde voeding niet op de juiste manier inzetten.
- Te weinig voeding: je neemt te weinig voeding tot je in verhouding tot wat je verbruikt. Dit zorgt voor uitputting.
- Te weinig ontspanning en slaap: dit zorgt ervoor dat het lichaam onvoldoende kan opladen en herstellen waardoor vermoeidheid ontstaat.
- Onvoldoende (werkende) mitochondriën.
- Zuurstofvoorziening is onvoldoende door bijvoorbeeld een te laag ijzergehalte of tekort aan vitamine B12 of B11.
Een verkeerde energieverdeling kan het gevolg zijn van:
- Stress! Dit is de meest voorkomende en grootste factor die van invloed is op onze energiehuishouding. Stress vraagt enerzijds heel veel energie en anderzijds vormt het een disbalans in de energieverdeling.
- Het lichaam wordt overbelast door belastende stoffen zoals alcohol, roken, medicatie, chemische voedingsproducten etc. Dit belast het systeem enorm waardoor veel energie nodig om de belastende stoffen op te ruimen. Zo blijft er minder energie over voor alle andere lichamelijke processen.
- Valse energie: als we ons vermoeid voelen grijpen we vaak naar een snelle oplossing: koffie, cola of energiedrankjes en suikers. Het lijkt alsof deze zaken energie verhogend werken, maar het tegenovergestelde is waar. Cafeïne zet je stress systeem aan en blokkeert de slaapstof adenosine. Hierdoor voel je je fitter, maar je bent het eigenlijk niet. Je dereguleert namelijk je systeem om je kortstondig fitter te voelen maar hierdoor pleeg je juist roofbouw op je lichaam! Suiker zorgt ook voor een ‘neppe’ energiepiek doordat je bloedsuikerspiegel even piekt. Die piek zorgt eventjes voor energie maar de piek zorgt juist voor een diepere bloedsuikerdiep enkele uren later. De vermoeidheid slaat alsnog toe, ditmaal heviger.
Hoe krijgen we weer meer energie?
Om meer energie te krijgen moet je er dus voor zorgen dat je voldoende energie op voorraad hebt en dat je het lichaam de kans geeft om de energie juist te kunnen verdelen. Hieronder 6 tips om je op weg te helpen naar meer energie:
- Zorg voor je mitochondriën: eet regelmatig vette vis (omega 3 vetzuren), beweeg regelmatig en bouw spieren op. (Meer spieren = Meer mitochondriën)
- Eet echte, energieleverende voeding en eet voldoende! Eet voeding waarvan het lichaam snapt wat het ermee kan doen. Dit is voeding zoals de natuur het aan ons geeft. Met andere woorden: zo weinig mogelijk bewerkte voeding nuttigen!
- Maak van slaap je prioriteit: slaap is cruciaal om goed te functioneren en gezond te blijven! Het is gunstig voor je brein, het afvoeren van afvalstoffen, herstel en het ondersteunt een gezonde bloedsuikerspiegel. Hallo meer energie!
- Zorg dat je ijzergehalte, vitamine B12 en vitamine B11 op peil zijn.
- Vermijd zoveel mogelijk cafeïne en bewerkte suikers, vooral in de avond!
- Reduceer stress! Stress is de grootste energievreter en verstoorder die er bestaat!
Extra tip:
Misschien wel het belangrijkste: leer je eigen lichaam kennen. Heb je behoefte aan rust? Gun het jezelf zonder je schuldig te voelen. Alsmaar doorgaan, onvoldoende rust (durven) nemen en lichamelijke signalen negeren is het recept voor een energietekort op lange termijn!
Vergeet niet: zonder energie, geen leven.
Energieke groet, Anneli Anna.